Chân dung những chính trị gia xứ nào đây?

… Tại sao lại xem truyền hình? Khi nào cũng vậy, chỉ thấy cuộc diễu hành của các vị chính trị. Nhìn những khuôn mặt bệ vệ, trơ tráo, đã quen từ thưở bé chỉ cảm thấy tối sầm, muốn nôn mửa. Đó là bọn con trai xưa kia toàn ngồi cuối lớp, mặt mày vênh váo, ngu ngốc, nay lớn lên đề bạt thành những người cai trị đất nước. Chúng và cha mẹ, cô cậu, anh chị chúng, đều là một lũ châu chấu ma, mắc dịch, trải khắp nước, chỉ biết ngấu nghiến nuốt chửng cuộc sống mọi người. … Chúng không bận tâm đến bất chấp hợp pháp. Chúng vứt bỏ hết lý trí, cho là không quan trọng. Điều hấp dẫn đôi với chúng là quyền lực, và vô ý thức của quyền lực. Chúng phè phỡn, nói như nuốt tươi cuộc sống, rồi ợ chua… Chúng ngồi với nhau một chỗ, tranh luận sự việc và ra nghị định như những nhát búa: chết này, chết này, chết này. Chúng không sợ mùi hôi thối. Mắt chúng híp như mắt lợn, chúng mang trong người cái ranh ma của những thế hệ nông dân. Chúng còn tìm cách hại nhau nữa. Chúng lấy dần những mảnh đất mà nông dân phải mấy chục năm mới làm ra được. … Trái tim của chúng không còn một tia lửa nào. Trái tim chúng nặng nề, chậm chạp, như những chiếc bánh đúc làm bằng máu.

Thông điệp của chúng không thay đổi. Rất ngu ngốc, mãi mãi vẫn ngu ngốc. Sau nhiều năm ngẫm nghĩ về từ nguyên, chúng đạt được chiến công, đó là những sự ngu ngốc lên trình độ của đức tính. Chúng gây sợ hãi, tước bỏ cảm giác, bắt câm miệng, bắt chết, chúng gây kinh ngạc làm cho bất tỉnh. Từ sợ hãi đi đến mất cảm giác, thờ ơ, lãnh đạm. Ngu ngốc làm năng lực trở thành đờ đẫn, bàng quan, không suy nghĩ, không cảm thấy gì.… Thông điệp của chúng là không bao giờ thay đổi. Thông điệp của chúng biến con người thành đá…

Nếu các bạn nghĩ rằng chân dung và tính cách của những nhà chính trị được phác hoạ trong đoạn văn trên nghe quen quen thì tôi nhanh chóng xin thưa, đoạn văn trên là trích đoạn từ tác phẩm “Tuổi sắt đá” của nhà văn J.M. Coetzee, do dịch giả Anh Thư chuyển sang tiếng Việt mà tôi đã mạn phép bỏ bớt một vài câu, chữ. Trong đoạn văn trên ông Coetzee đang để cho nhân vật nữ của mình thổ lộ những suy nghĩ của bà ta về các chính trị gia xứ Nam Phi!

Bản dịch trên không được tốt lắm, nhiều chỗ đọc hơi tối nghĩa, và nhiều chỗ bị tác giả hiểu sai nên dịch sai, trong đó có một chi tiết dịch sai mà theo tôi hình như không có liên quan gì đến năng lực dịch thuật và trình độ ngôn ngữ của dịch giả. Đó là câu in nghiêng sau: “Chúng còn tìm cách hại nhau nữa. Chúng lấy dần những mảnh đất mà nông dân phải mấy chục năm mới làm ra được.”

Câu nguyên văn trong tiếng Anh là như sau: “Plotting against each other too: slow peasant plots that take decades to mature.”Chữ “plots” danh từ ở phần sau có liên quan đến chữ “plot” động từ ở phần trước và cả 2 đều mang ý nghĩa là âm mưu, mưu đồ. Trong khi đó dịch giả hình như hiểu sai danh từ plots có nghĩa “plots of land” (những mảnh đất).

Đại khái ý nghĩa của 2 câu trên có thể được hiểu như sau: “Chúng còn âm mưu tìm cách hãm hại nhau nữa: những âm mưu từ tốn [thâm độc] của dân nhà nông mà phải mất mấy chục năm mới chín mùi.”

Liệu có thể đem phân tâm học của Freud ra đây để phân tích, diễn giải sai sót dịch thuật này? :-)

Advertisement